Cryptococcus neoformans

Cryptococcus neoformans

Ο ζυμομύκητας Cryptococcus neoformans συνιστά κύριο αίτιο μηνιγγοεγκεφαλίτιδας σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Είναι ευρέως διαδεδομένος στο περιβάλλον, ιδιαίτερα σε εδάφη με πρόσμιξη περιττωμάτων πτηνών - κύρια περιστεριών - και σε περιοχές που ενδημούν οι ευκάλυπτοι, και προκαλεί «ευκαιριακές» λοιμώξεις. Συνήθως η μόλυνση προκύπτει από την εισπνοή σπόρων του μύκητα, εγκατάσταση και πολλαπλασιασμό στις κυψελίδες, είσοδο στη συστηματική κυκλοφορία και δευτεροπαθή εντόπιση στις μήνιγγες. Άλλες συχνές εντοπίσεις κρυπτοκοκκικής λοίμωξης είναι οι πνεύμονες και σπανιότερα το δέρμα κ μαλακά μόρια. Κύριος λοιμογόνος παράγοντας είναι το παχύ πολυσακχαριδικό του έλυτρο που αποτελείται κύρια από γλυκουρονοξυλομαννάνη (glucuronoxylomannan - GXM).

Ιδιαίτερα στους ασθενείς με AIDS αποτελεί κύριο αίτιο νοσηρότητας κ θνητότητας, Τα περισσότερα περιστατικά κρυπτοκοκκικής μηνιγγίτιδας (72 %) καταγράφονται στην Υπο-Σαχάριο Αφρική, και η θνητότητα στην περιοχή αυτή περβαίνει το 80 %.

Η διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει τη γενική εγκεφαλονωτιαίου υγρού, την άμεση μικροσκόπηση, την εφαρμογή ειδικών χρώσεων όπως Indian ink, και τη χρήση ταχέων ανοσοδοκιμασιών. Οι τελευταίες περιλαμβάνουν: την συγκολλητινοαντίδραση με σφαιρίδια πολυστυρενίου (Latex) με ευαισθησία 97% και ειδικότητα 86–100%, και την ανοσοχρωματογραφία ανάστροφης ροής με ευαισθησία 94% και ειδικότητα 96%.  Και οι δύο αυτές μέθοδοι εφαρμόζονται σε ΕΝΥ και ορό και ανιχνεύουν τον πολυσακχαρίτη του ελύτρου. 

Η καλλιέργεια και η ανάπτυξη του μύκητα σε στερεά ή υγρά θρεπτικά είναι η μέθοδος αναφοράς και ακολουθεί η ταυτοποίησή του και ο έλεγχος ευαισθησίας σε αντιμυκητικά σκευάσματα. 

[Επιμέλεια περιστατικού: Αναστασία Σπηλιοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών]

Βιβλιογραφία

Rathore SS, Sathiyamoorthy J, Lalitha C, Ramakrishnan J. A holistic review on Cryptococcus neoformans. Microb Pathog. 2022 May;166:105521. doi: 10.1016/j.micpath.2022.105521. Epub 2022 Apr 15. PMID: 35436563.